Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, giảm lãi suất cần giúp doanh nghiệp bớt gánh nặng chi phí vốn và duy trì dòng tiền. Để làm được điều đó, ngân hàng cần tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và minh bạch điều kiện vay ưu đãi.

Chi phí vay thực tế là thước đo hiệu quả hỗ trợ

Yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên hướng tới hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức giảm mà từng khách hàng được hưởng còn phụ thuộc vào điều kiện áp dụng và việc triển khai tại các tổ chức tín dụng.

Ông Nguyễn Quang Huy cho rằng hiệu quả hỗ trợ cần được đánh giá qua số khách hàng thực sự tiếp cận được vốn và khoản chi phí lãi vay tiết kiệm. Công bố một gói tín dụng ưu đãi mới là bước đầu; doanh nghiệp cần biết mình có đủ điều kiện tham gia và tổng chi phí vay thay đổi ra sao.

Để có thêm dư địa hạ lãi suất, ông đề xuất ngân hàng rà soát chi phí vận hành, quản lý, bán hàng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh mức lợi nhuận kỳ vọng hợp lý. Việc tiết kiệm chi phí vẫn phải bảo đảm chất lượng dịch vụ và an toàn hoạt động.

Sự chia sẻ cũng cần được xem xét với khách hàng hiện hữu đủ điều kiện. Với doanh nghiệp đang chịu áp lực dòng tiền, giảm gánh nặng lãi vay của các khoản đang phát sinh có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng duy trì sản xuất và thực hiện hợp đồng.

Tiết giảm chi phí và chia sẻ lợi nhuận được đề xuất nhằm tạo thêm dư địa giảm lãi suất cho vay.

Doanh nghiệp cần vốn để duy trì đơn hàng và dòng tiền

Theo ông Huy, vào giai đoạn cuối năm, doanh nghiệp thường cần vốn để nhập nguyên liệu, thanh toán đơn hàng và bổ sung hàng tồn kho. Với những đơn vị đang gặp khó khăn, tiếp cận được khoản vay phù hợp có thể quyết định khả năng tiếp tục thực hiện hợp đồng, giữ khách hàng và duy trì hoạt động.

Vì vậy, giảm lãi suất cần đi cùng cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng. Ngân hàng cần công khai điều kiện ưu đãi, cách tính lãi, các khoản phí và phạm vi khách hàng được áp dụng để doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch tài chính.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông đề xuất mở rộng những phương thức hỗ trợ như bảo lãnh tín dụng, kết nối ngân hàng với chuỗi cung ứng và tài trợ dựa trên dòng tiền, hóa đơn, hợp đồng đầu ra. Những thông tin này giúp ngân hàng có thêm cơ sở đánh giá hoạt động kinh doanh và khả năng trả nợ bên cạnh tài sản bảo đảm.

Ông Nguyễn Quang Huy đề xuất gắn giảm chi phí vay với cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Về phía người vay, việc chuẩn bị hồ sơ cần tập trung vào:

  • Báo cáo tài chính minh bạch và việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

  • Phương án sử dụng vốn gắn với nhu cầu kinh doanh cụ thể.

  • Dự báo dòng tiền, nguồn trả nợ và lịch thanh toán.

  • Kỳ hạn vay phù hợp với chu kỳ thu hồi vốn.

Theo ông Huy, hồ sơ rõ ràng và phương án kinh doanh khả thi giúp ngân hàng có cơ sở thẩm định khoản vay. Việc mở rộng tín dụng cần đi cùng kiểm soát chất lượng, khả năng trả nợ và rủi ro của từng khách hàng.

Phát triển nguồn vốn dài hạn, giảm áp lực lên ngân hàng

Một khó khăn được ông Nguyễn Quang Huy chỉ ra là chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và nhu cầu cho vay. Ngân hàng phải đáp ứng nhiều khoản vay trung, dài hạn, trong khi nguồn tiền gửi có kỳ hạn ngắn hơn tạo áp lực lên việc cân đối vốn và lãi suất.

Trong mùa cao điểm cuối năm, nhu cầu tín dụng tăng cùng cạnh tranh huy động khiến việc hạ chi phí vốn gặp thêm thách thức. Theo ông, điều hành lãi suất cần tính đến thanh khoản, huy động tiền gửi, tăng trưởng tín dụng, lạm phát và tỷ giá.

Giải pháp dài hạn là phát triển thị trường vốn, mở rộng các kênh huy động qua cổ phiếu, trái phiếu phù hợp với điều kiện của từng chủ thể. Với doanh nghiệp, huy động vốn qua thị trường cần gắn với minh bạch thông tin, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Ở cấp ngân hàng, phát triển tiền gửi không kỳ hạn, dịch vụ số và nâng hiệu quả vận hành có thể hỗ trợ giảm giá vốn. Xử lý nợ xấu, kiểm soát tổn thất và chi phí dự phòng cũng góp phần tạo dư địa định giá khoản vay phù hợp hơn với rủi ro.

Ông Huy lưu ý rằng thu hồi nợ không tự động bảo đảm lãi suất giảm ngay. Mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp cần được thực hiện cùng yêu cầu giữ an toàn hệ thống, thẩm định đầy đủ và phân bổ tín dụng vào nhu cầu sản xuất, kinh doanh có khả năng trả nợ.